Wat gaan we met de soos- en netwerkdagen in 2020 doen?

Voor onze achterban die bestaat uit zo’n 400 ouderen, organiseert Nusantara-Amsterdam sinds 2006 verspreid over het jaar 5 soos- en netwerkdagen. Rond de 120 ouderen per keer bezoeken onze soos- en netwerkdagen. De soos- en netwerkdagen worden mede mogelijk gemaakt door een groep actieve vrijwilligers (de meesten ook ouder of gepensioneerd), die zowel de voorbereiding als de praktische gang van zaken op de dagen zelf voor hun rekening nemen. De soos- en netwerkdagen voorzien in een grote behoefte. Nusantara-Amsterdam bereikt ook die ouderen, die elders moeilijk aansluiting vinden. In de enquête die we afgelopen jaar onder de bezoekers hebben gehouden worden de soosmiddagen met het cijfer 8 beoordeeld. We hebben de bezoekers in de enquête gevraagd naar wensen en suggesties voor de programmering. Daar is veel respons op gekomen en die respons hebben wij verwerkt in de opzet voor 2020.
Het aantal bijeenkomsten willen we in 2020 uitbreiden van 5 naar 7. In 2020 zal elke soos- en netwerkdag in het teken staan van een thema. In 2020 gaan we aandacht besteden aan de volgende thema’s.

Soos- en netwerkdagen in 2020: stichting Nusantara-Amsterdam

  1.  Regio

    De Oost en De West zijn beide uitgestrekte gebieden, met een zeer grote variatie aan volkeren, talen en historie. De komende jaren willen we steeds één bijeenkomst in het teken zetten van een bepaalde regio. Voor 2020 zullen we een keuze maken uit de Java, Maluku, Sulawesi, Sumatra en Suriname, Aruba Bonaire, Curaçao.

    Als de ervaringen in 2020 goed zijn, zullen wij dit als een vast onderdeel voor de jaren na 2020 programmeren.

  2. Eten

    Als er iets is wat onze ouderen hebben meegenomen uit De Oost en De West dan is het wel het eten. Een tweede soos- en netwerkdag stellen we daarom in het teken van Eten. Bezoekers van de soos- en netwerkdagen zullen we bij de voorbereiding van deze dag betrekken.
    Goede voeding en regelmatig eten en drinken is zeker voor ouderen van belang om lichamelijk en geestelijk in goede conditie te blijven. Op deze soosdag stellen we het belang van gezonde voeding centraal.
    Bij onze ouderen (vooral degenen die alleen wonen) zijn er verschillende factoren aanwezig die ervoor zorgen dat koken, gezond eten en drinken niet meer vanzelfsprekend is. De Indonesische en Surinaamse keuken is gevarieerd maar ook zeer uitgebreid en arbeidsintensief. In deze keukens worden veel kruiden gebruikt die bekend staan om hun smaak maar in het verleden ook bekend stonden om hun geneeskrachtige werking.
    We nodigen voor deze dag een diëtiste of voedingsdeskundige uit met goede achtergrondkennis van de Indonesische, Caribische en Surinaamse keuken. Wij zullen haar/hem vragen te vertellen over hoe je op een eenvoudige manier smakelijke gerechten kunt voorbereiden. Ook zal zij/hij ingaan op voeding uit de Oost en West in relatie tot o.a. hoge bloeddruk en diabetes. Extra aandacht zal zij/hij besteden aan gezond eten als je maar weinig te besteden hebt (dit geldt voor een behoorlijk deel van onze bezoekers).
    Het wordt een interactieve bijeenkomst. Wij vragen de bezoekers vooraf originele/oude of eigen recepten mee te nemen om met elkaar uit te wisselen.
    Ons idee is om in het verlengde van deze dag een Kookboek met (eigen) Nusantara-Amsterdam recepten uit te brengen. Het publiceren van zo’n kookboek draagt bij aan de trots en het welbevinden van onze ouderen. Het draagt tevens bij aan het behouden van de (oude) kennis over het eigen eten. Het boek kan aangevuld worden met gezondheid tips (uit de eigen kennis en de verschillende keukens uit de West en Oost).

  3. Muziek

    Bij Indonesische muziek wordt al snel gedacht aan de Gamelan en daar beperkt de kennis zich vaak toe. Maar wat voor het Eten geldt, geldt ook voor de Muziek. Ook daar is een zeer grote variatie in te ontdekken. Ieder eiland, ieder bevolkingsgroep heeft eigen muziek met bijbehorende dans en kleding.  Ook de muziek en dans die uit de Oost naar de West zijn meegenomen, hebben hun eigen specifieke eigenschappen ontwikkeld. Zoals bekend, draagt muziek (en zeker muziek die ouderen kennen uit hun jonge jaren) bij aan hun welbevinden. Muziek en zang brengt ouderen in beweging, hun geheugen wordt geactiveerd en het brengt vrolijkheid en ontspanning. Bij muziek en zang komen herinneringen aan vroeger naar boven, die stof geven voor gesprekken.
    In de vorm van een workshop of masterclass worden bijzondere muziekinstrumenten en dansen onder de aandacht gebracht en de bezoekers van de soosmiddagen krijgen ook gelegenheid om onderdeel te worden van dit gebeuren.

  4. Kleding

    Een derde thema in deze sfeer waar heel duidelijk sprake is van gedeelde geschiedenis is Kleding. Met de komst van groepen uit De Oost en De West naar Nederland is een hele geschiedenis van Kleding meegenomen.
    Voor deze soos- en netwerkmiddag nodigen wij een of twee sprekers uit om een voordracht te houden o.a. over batik. Vertellen over batik betekent het verhaal vertellen over de verbinding tussen Indonesië (voormalig Nederlands Oost-Indië) en Europa en de bijzondere rol die vrouwen in deze uitwisseling hebben gespeeld. De productie van textiel in Nederlands Oost-Indië was afgestemd op het produceren van manufacturen waarbij de nadruk lag op het maken van sarongs en kains. Ook de import in de jaren ‘30 van textiel en de invloed van Japan op de handel was van groot belang. Of de verhalen over Afrikaanse KNIL-soldaten die, nadat ze afzwaaiden in Nederlands Oost-Indië, terugkeerden naar hun vaderland Ghana en lappen stof meenamen die daar zeer in de smaak vielen. Tot heden worden deze stoffen in Afrika verhandeld en gedragen.
    De batikontwerpen zijn in de loop der eeuwen onder andere beïnvloed door het hindoeïsme, de islam, Nederlandse ontwerpers en Chinese handelaren die de basis zouden leggen voor de commerciële batikindustrie van het land. Nadat Indonesië onafhankelijk werd moedigde Soekarno in de jaren vijftig de creatie van een nieuwe batikstijl aan. (andere patronen!!). Batik, sarongs etc. zijn  met de trek van Javanen naar Suriname ook naar de West gegaan.
    De Indonesische klederdracht is heel divers. Delen van de kleding vertellen ook tot welke culturele groep iemand behoort.
    Op deze soos- en netwerkdag zullen we sprekers uitnodigen, die ons in video’s en ander beeldmateriaal kunnen vertellen over de veelzijdige geschiedenis van kleding uit de Oost en de West. Bezoekers worden uitgenodigd zelf in hun mooiste kleding te komen en daarover te vertellen. Ook op deze soos- en netwerkdag streven we naar een levendige en interactieve bijeenkomst.
    Kleding is onderdeel van iemands identiteit, kleding is emotie, is een taal. Kleding vervult vele esthetische en psychologische functies van identiteit. Het laat zien wie iemand is of wil zijn en het laat ook iemands status zien. Kleding speelt dan ook een belangrijke rol in het welbevinden van ouderen uit de Oost en de West.  

  5. Oud worden in Amsterdam (Nederland)

    Een behoorlijk deel van onze achterban is inmiddels 75 jaar en ouder. Het thema oud worden in Nederland krijgt daardoor als vanzelf steeds meer aandacht. De soos- en netwerkdag die we aan dit thema zullen wijden, willen we onder andere laten uitmonden in de opzet van een of meer telefooncirkels, specifiek voor onze bezoekers en voor het starten van gespreksgroepen om in een veilige omgeving te kunnen spreken over thema’s die onze ouderen bezighouden.
    Een van de redenen om specifiek aandacht te besteden aan het thema oud worden in Amsterdam is de eenzaamheid die ook onder onze ouderen voorkomt. Eenzaamheid en isolement heeft veel verschillende gezichten en komt vooral voort uit een gevoel van een tekort aan sociale contacten, in aantal maar ook in intimiteit.
    De soos- en netwerkdagen dragen zeker bij aan het verminderen van een gevoel van eenzaamheid of isolement. Sommige bezoekers houden ook buiten de soos- en netwerkdagen regelmatig contact met elkaar. Maar toch merken we dat dit niet genoeg is.
    De telefooncirkel is er voor een ieder, die behoefte heeft aan regelmatig (dagelijks) contact. Vooral voor ouderen die alleen wonen, kan dit belangrijk zijn: voor een gezellig praatje maar ook uit veiligheidsoverwegingen. Voor een deel van onze ouderen is het daarnaast een moment om  Maleis, Javaans, Indonesisch, Papiamento of Sranantongo te kunnen spreken en ook dat draagt bij aan hun welbevinden. In deze themabijeenkomst worden beide projecten geïntroduceerd en zullen er naar behoefte groepen worden gevormd.
    Een professional dan wel ervaringsdeskundige zal ons ondersteunen bij de opzet en praktische vormgeving van de telefooncirkel(s). Voor de gesprekgroepen is een ervaren begeleider nodig die de achtergrond van onze ouderen goed kent (en bij voorkeur ook Maleis, Javaans, Surinaams of Papiamento spreekt). Voor de gespreksgroepen is een geschikte ruimte nodig en moet voor een aantal deelnemers het vervoer van en naar huis geregeld worden.

    Beide activiteiten zullen na een jaar worden geëvalueerd.

  6. De Oost in De West

    De zesde en extra soos- en netwerkdag zal gewijd zijn aan het thema De Oost in De West. Nederlands Oost-Indië, het huidige Indonesië en Brits-Indië, het huidige Bangladesh, India en Pakistan worden vaak helemaal los gezien van Suriname en de Caribische Eilanden. Dat is onterecht. Er zijn veel verbindingen tussen De Oost en De West, meer dan misschien op het eerste gezicht lijkt. Zo is er de grote groep Hindoestanen uit Brits-Indië, Chinezen en Javanen uit Nederlands-Indië in de West (gekomen als contractarbeider na de afschaffing van de Slavernij in 1863). Veel Hindoestanen, Javanen en Chinezen uit de West hebben zich na de onafhankelijkheid van Suriname 1975 in Nederland gevestigd. Anderen zijn voor studie uit de voormalige (Nederlandse) Antillen naar Nederland geëmigreerd.
    Onder deze groepen bevinden zich (steeds meer) ook ouderen die zich permanent in Nederland hebben gevestigd. Ieder heeft ook de eigen gewoontes en cultuur meegenomen naar Nederland waardoor er veel overeenkomsten zijn maar ook verschillen die door de tijd heen zijn ontstaan door vermenging en integratie.
    Deze soos- en netwerkdag zal helemaal in het teken staan van de verbindingen tussen de Oost en De West. Wij nodigen sprekers uit die zich verdiept hebben in deze verbanden. Tijdens de middag zal er ook veel ruimte zijn voor het onderlinge gesprek. Juist dat gesprek kan bijdragen aan meer kennis over elkaar en meer (h)erkenning over en weer tussen De Oost en De West.
    Na een evaluatie van de bijeenkomst met de deelnemers, vrijwilligers en met het bestuur zullen we in 2021 aandacht besteden aan “De West in De Oost”. Ook een onderdeel van de gedeelde geschiedenis die bij velen niet bekend is.

  7. Religie

    De zevende en extra soos- en netwerkdag staat in het teken van religieuze uitingsvormen en vieringen, zoals Kerst, Indul Fitri, Divali en Chinese Nieuwjaar met aandacht voor de religieuze gewoonten en feestdagen uit de Oost en De West. Deze dag zal worden opgeluisterd door verhalen, muziek samenzang en een gezamenlijke maaltijd.
    Met de kolonisatie van gebieden in De Oost en De West kwamen zendelingen en missionarissen in het kielzog van de handelaren mee. Delen van de bevolking in de Oost en De West bekeerden zich tot het christendom, anderen bleven hun religie (islam, hindoeïsme, boeddhisme, inheemse godsdiensten) trouw. Op deze dag zullen we sprekers uitnodigen die de ontwikkeling van de religie in De Oost en De West in de afgelopen eeuwen hebben onderzocht. We zullen daarbij aandacht schenken aan de invloed van de komst van groepen uit De Oost en De West sinds het einde van de 2e Wereldoorlog op het religieuze landschap en de religieuze beleving in Nederland.
    Ondanks dat de religieuze betrokkenheid in Nederland afneemt blijkt vooral ouderen met een (niet) Nederlandse migratie achtergrond beduidend grote betrokkenheid bij religie te hebben (CBS 2012-2017). Religie en spiritualiteit kunnen voor ouderen een belangrijke steunpilaar zijn in het omgaan met zingevingsvraagstukken; ouder worden, gezondheid, eenzaamheid, depressie of opvattingen over leven en dood. onderzoek J. Van Dijke).
    Met deze bijeenkomst biedt Nusantara-Amsterdam de ouderen de mogelijkheid samen te praten over de eigen religieuze en spirituele beleving. Over mogelijke verschillen en overeenkomsten en te leren van elkaars ervaringen. In groepsverband praten over dit thema kan ook bijdragen aan een open houding en open communicatie.
    Deze dag zal verder worden opgeluisterd door verhalen, muziek, samenzang en een gezamenlijke maaltijd. 

De periodieke netwerk- en soosdagen zijn bedoeld voor volwassenen, ouderen en senioren, die afkomstig zijn van -dan wel op de een of ander manier georiënteerd zijn op- het toenmalige Nederlands Oost-Indië, het huidige Indonesië. Ook volwassenen, ouderen en senioren van andere etnisch culturele komaf die speciaal voor deze soosmiddagen zijn uitgenodigd, zijn van harte welkom.

Per keer worden door (gast)sprekers actuele thema’s over zorg en welzijn besproken. Voorts wordt  informatie en voorlichting gegeven over wonen, gezondheid, vrijetijdsbesteding, uitkeringen en pensioenen. Eveneens worden door individuele deelnemers interculturele thema’s besproken en uitgewisseld in de vorm van persoonlijke verhalen, essays en of boeken, die op deze middagen aandacht krijgen.

Ook is er (meer) beweging voor ouderen, zoals tai chi, poco-poco, line-dance en afgewisseld met muzikale intermezzo’s en wordt de middag afgesloten met een  warme maaltijd.